ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ:
Timing is Everything!!!
Η συζήτηση γύρω από το θέμα ηλικίας παιδιού και έναρξης μιας ξένης γλώσσας έχει πυροδοτήσει κατά καιρούς έντονες συζητήσεις και διαφωνίες όχι μόνο ανάμεσα στις μαμάδες που θέλουν το καλύτερο για το παιδί τους αλλά και ανάμεσα στους επιστήμονες που ασχολούνται με την διαμόρφωση των παιδαγωγικών αρχών που πρέπει να διέπουν το σχολικό σύστημα σε κάθε χώρα.
Ας δούμε λοιπόν τι μας προτείνουν οι επιστήμονες!
Οι νευροψυχολόγοι συστήνουν το παιδί να ξεκινήσει νωρίς την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας. Όπως υποστηρίζουν έχει διαπιστωθεί πως τα μικρά παιδιά έχουν το προνόμιο να μαθαίνουν πιο εύκολα χάρις στην ελαστικότητα του εγκεφάλου. Με άλλα λόγια στα πρώτα χρόνια ζωής ο εγκέφαλος βρίσκεται ακόμα στην φάση της ανάπτυξης, αυτό δίνει την δυνατότητα στο παιδί να αφομοιώνει πιο εύκολα νέες πληροφορίες και ερεθίσματα σε σύγκριση με ένα παιδί στην εφηβεία, όπου ο σχηματισμός του εγκεφάλου έχει ολοκληρωθεί και η ελαστικότητα έχει χαθεί σε μεγάλο ποσοστό.
Επιπλέον οι επιστημονικές έρευνες έχουν αναδείξει την ύπαρξη ενός έμφυτου μηχανισμού εκμάθησης της γλώσσας ο οποίος εξηγεί την ευκολία με την οποία ένα μικρό παιδί μαθαίνει την μητρική του γλώσσα χωρίς ιδιαίτερη εκπαίδευση από τους γονείς και το περιβάλλον του. Αυτός ο έμφυτος μηχανισμός σε συνδυασμό την ελαστικότητα του εγκεφάλου οδηγούν τους επιστήμονες στο συμπέρασμα ότι οι πρώιμες ηλικίες είναι οι βέλτιστες στην εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας σε σύγκριση με τις ηλικίες της προ-εφηβείας και της εφηβείας.
ΠΟΣΟ ΝΩΡΙΣ ΜΠΟΡΕΊ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΞΕΚΙΝΗΣΕΙ ΜΕ ΜΙΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΓΛΩΣΣΑ;
Οι ερευνητές που ασχολούνται με εμπειρικές έρευνες στον τομέα της εκπαίδευσης διαπιστώνουν ότι οι πρώτες σχολικές ηλικίες είναι οι καλύτερες να ξεκινήσει το παιδί να μαθαίνει μια ξένη γλώσσα. Μια έρευνα για παράδειγμα που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της UNESCO και που συμμετείχαν σε αυτή παιδιά από την Πρώτη έως και την Τετάρτη δημοτικού, διαπίστωσε ότι η απόκτηση σωστής προφοράς και οι ακουστικές δεξιότητες (listening skills) ήταν ανώτερη σε παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας με κατώτερο όριο τα 7 χρόνια. Οι έρευνες καταδεικνύουν ένα πλεονέκτημα για τα παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας που αφορά στα υψηλότερα επίπεδα ωριμότητας του εγκεφάλου και βελτιωμένης συμπεριφοράς και ικανότητας προσοχής στη διάρκεια της εκμάθησης.
Συνοψίζοντας λοιπόν φαίνεται ότι και η επιστήμη υποστηρίζει την πρώιμη έκθεση του παιδιού σε μια ξένη γλώσσα, μέσα από βιωματικές εμπειρίες, π.χ. τραγούδια, ποιήματα, παιχνίδι. Η εγκεφαλική ελαστικότητα της ηλικίας και η ευκολία εκμάθησης νέων πληροφοριών μπορεί αν θέσει τις βάσεις για την βαθύτερη εκμάθηση της γλώσσας στα επόμενα χρόνια του παιδιού. Καθώς το παιδί μεγαλώνει και οι ικανότητες του για συγκέντρωση, αντίληψη, αποστήθιση, μεταξύ άλλων, βελτιώνονται, τότε είναι σε θέση να ξεκινήσει την συστηματική εκμάθηση της ξένης γλώσσας.
Καλόν είναι πάντως να θυμόμαστε ότι καθώς ο σύγχρονος τρόπος ζωής εκθέτει τα παιδιά από πολύ νωρίς σε έναν τεράστιο όγκο ερεθισμάτων, εντός και εκτός του σχολικού πλαισίου (διαδίκτυο, τηλεόραση, σχολική ύλη, κα.) κύρια μέριμνα του γονέα πρέπει να είναι το παιδί να συμβαδίζει με την χρονολογική του ηλικία. Με άλλα λόγια ας μην στερούμε από τα παιδιά μας την ανεμελιά, το παιχνίδι και την χαρά του ελεύθερου χρόνου προσπαθώντας να τα μεγαλώσουμε πριν την ώρα τους.
Η συμβουλή μου ως ειδικός σε κάθε γονιό θα ήταν να φέρει το παιδί σε επαφή με την ξένη γλώσσα μέσα από χαλαρές δραστηριότητες με επίκεντρο το παιχνίδι και την ψυχαγωγία, εξοικειώνοντας το με το λεξιλόγιο και τις απλές έννοιες ώστε μετέπειτα το παιδί να περάσει στη συστηματική εκμάθηση της γλώσσας. Άλλωστε ας μην ξεχνάμε και την σημασία που έχει πρώτα το παιδί μας να μάθει και να εξοικειωθεί με τον πλούτο της ελληνικής γλώσσας πριν βιαστούμε να περάσουμε σε άλλα γλωσσικά συστήματα.
ΠΗΓΕΣ
Chomsky, N. Language and Mind. New York: Harcourt, Brace, 1972.
Genesee, F.A. Is there an optimal age for starting second language instruction? Report 4. Department of Psychology, McGill University, 1977.
Stern, H.H. Foreign Languages in Primary Education. UNESCO.1963
Markos, K. Why, How and When Should my Child Learn a Second Language? ACCESS ERIC, Rockville, MD.; ERIC on Clearinghouse on Languages and Linguistics, Washington, D.C. Office of Edycational Research and Improvement (ED). Washington, DC., 1997.
ΕΙΡΗΝΗ ΓΑΡΟΥΦΗ ΣΚΟΥΦΗ
BA, GradD, MSc, MA
ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ / ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΒΡΕΤΑΝΩΝ ΨΥΧΟΛΟΓΩΝ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΨΥΧΟΛΟΓΩΝ
ΤΗΛ. 6944564927